ÇEKME YAY TEKNİK RESİM

Çekme Yaylar , metal veya metal alışımından yapılmış , yuvarlak bir telin helisel olaraksarılmasıyla elde edilirleri Çekme yayların başları genellikle çengel veya halka şeklinde kıvrılmıştır. Bu yayların bir ucu sabit tutularak diğer ucu çekilir ve yay enerji depolar. Bu enerji sayesinde , yaya uygulanan kuvvet kalktığında yay kendine doğru çekmeye başlar. Çekme yaylar genellikle öngerimeli ve bitişik sarımlı olarak üretilirler. Çengellerde eğilme ve burulmadan dolayı kırılmalar olmaması için kritik kayma gerilme seviyeleri dikkatle inccelenmeli ve çengellerde , herhangi bir çentik , küçük radyüs ve kesit daralması bulunmamasına dikkat edilmelidir.
     Firmamızda metal veya metal alaşımı tellerden her türlü çengel tipine sahip çekme yay imalatı standartlara uygun olarak yapılmaktadır.
     Yayların performansını arttırmak için şekil verme işleminden sonra , yaylar elektronik kontrollü ve hava sirkülasyonlu fırınlarda gerilim giderme tavına tabi tutulurlar. İstendiğinde yay yüzeylerine shotpeening işlemi uygulanmaktadır.
Yaylar enerji depolayan elemanlardır. Çekme yaylarında, malzemenin elastik bölgesinde kalmak şartıyla , yayın ekseni doğrultusunda bir F kuvveti dolayısı ile açılıp depolanan enerji daha sonra geri alınabilir.
Çekme yaylarının terminolojisi :

d: yay malzemesi olan yay telinin çapı ( mm )
Di: yayın iç çapı ( mm )
Dm: Di+d : yayın ortalama çapı ( mm)
P: Açılmış yayın hatvesi ( mm)
∞: yayın açılmış halde helis açısı: alfa ( derece )
∞= Arctan ( p / π * Dm ) ( π : pi sayısı = 3,1416 )

Alfa açısının oniki dereceden küçük kaldığı sıkı sarılmış yaylarda , yaya etkiyen kuvvetin yayın malzemesi olan telde sadece burulma dolayısı ile oluşan kesme gerilmesi ile direkt kesme gerilmesi oluşturduğu kabul edilir.
Herhangi bir yüklemede tel kesidine etkiyen maksimum kesme gerilmesi ( K ) yukarıda adı geçen iki kesme gerilmesinin toplamıdır.
Maksimum kesme gerilmesinin hesabı için iki çalışma şekli arasında seçim yapılır.